مرمت و بازسازی كتاب‌های چاپ سنگی

مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات كودكان ایران در پی جستجوهای گسترده در جهت شناسایی كتاب‌های چاپ سنگی كودكان، به مجموعه نفیسی از این كتاب‌ها دست یافته است كه نیاز به بازسازی و مرمت دارند. بخش بزرگی از این مجموعه كه به كتاب‌های مكتب‌خانه‌ای معروف‌اند، از سوی مهدی آذریزدی به كتابخانه تحقیقاتی موسسه اهدا شده‌اند. مؤسسه برای جلوگیری از پیشرفت آسیب‌ها، ابتدا این مجموعه را برای میكروب‌زدایی به سازمان اسناد ملی ایران سپرد و سپس میزان بازسازی و مرمت مورد نیاز هر كتاب را به یاری كارشناسان آن سازمان تعیین كرد. با توجه به توان مالی اندك، مؤسسه در سال‌های گذشته تنها به بازسازی ١٨ جلد كتاب و بازسازی و صحافی با جلد چرمی ٤ جلد از این مجموعه نفیس موفق شده است. سرعت بخشیدن به روند مرمت كتاب‌های چاپ سنگی موجود یكی از هدف‌ها و برنامه‌های این موسسه است. مؤسسه برای فراهم كردن بودجه مرمت این كتاب‌ها دست یاری به سوی دوستداران تاریخ ادبیات كودكان دراز می‌كند و از آن‌ها می‌خواهد تنها با مرمت یكی از این كتاب‌ها، به جمع پشتیبابان مرمت كتاب‌های چاپ سنگی كودكان بپیوندند و این گنجینه را برای آیندگان نگه‌داری كنند. فهرست كتاب‌هایی كه نیاز به مرمت دارند با ذكر مشخصات و قیمت به تدریج در سایت كتابخانه معرفی می‌شوند تا دوستداران به انتخاب خود یكی از آن‌ها را برگزینند. نام ترمیم‌كننده در شناسنامه این كتاب ثبت خواهد شد.

دو نمونه از كتاب‌های درست‌شده، قبل و بعد از مرمت:

شنگول و منگول. گردآورنده سيد حاجی احمد؛ تصويرگر محمد صانعی؛‌ كاتب سيد عباس سيد صالحی خوانساری. تهران: كتابفروشی اسلاميه، ١٣٥٩ق.=(١٣١٩ش.). ١٥ص. مصور (سياه و سفيد). ١١*١٧. روی جلد،‌ ص ١-٢،‌ پشت جلد.

قصه عمه گرگ و روباه و حكايت جام و قليان و پند و نصيحت الحكما و... (تصويرگر) محسن تاج بخش؛ كاتب يوسف صديقی خوانساری. (بی‌جا): قاضی سعيدی خوانساری، ١٣٥٥ق.=(١٣١٥ش.). ١٥ص. مصور (سياه و سفيد). ٥/١١*١٨. روی جلد ، ١-٢،‌ پشت جلد.

عاق والدین (بی‌جا): كتابفروشی آقا میرزا قاضی سعیدی خوانساری، ١٣٥٥= (١٣١٥).١٥ ص.نظر كارشناسی: ٠٠٠/٢٤٠ ريال پشتیبان مالی ترمیم:

مخمس موش و گربه از كلام اسماعیل چركچی. (بی‌جا: بی‌نا)، ١٣٢٥=(١٢٨٦). ٣٩ ص.نظر كارشناسی: ٠٠٠/٨٠٠ ريال پشتیبان مالی ترمیم:

توبه نصوح بسعی و اهتمام آقا میرزا محمد اسماعیل خوانساری، كاتب میرزا نصرا... مهراخوان.(بی‌جا): مطبعه اتحاد، ١٣٤٦=(١٣٠٦). ٢٤ ص.نظر كارشناسی: ٠٠٠/٦٠٠ ريال پشتیبان مالی ترمیم: