تاريخ ادبيات كودكان ايران، طرحی پژوهشی در شناخت سير تاريخی ادبيات كودكان در ايران و عناصر و گونه‌های سازنده آن است. گروه پژوهشگران تاريخ ادبيات كودكان ايران، پيش طرح آن را در سال ۱۳۷۵ به تصويب رساندند و از سال ۱۳۷۶ كار نگارش مجموعه كتاب‌های مرجع را به همين نام آغاز كردند.

سرآغاز اين طرح پژوهشی‌، ابتدای پيدايش مفهوم فرهنگ و ادب در ايران زمين، مقوله ادبيات شفاهی يا فرهنگ عامه و در بر گيرنده افسانه‌ها، لالايی‌ها و ترانه‌هاست. در گستره فصل‌های تاريخ ادبيات كودكان در دوران باستان، تاريخ ادبيات كودكان پس از اسلام، تاريخ ادبيات كودكان در دوران مشروطه، تاريخ ادبيات نو كودكان، وضعيت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ايران بررسی می‌شود تا در بستر شرايط تاريخی جايگاه كودكان، ديدگاه جامعه و به ويژه‌ نگاه هر دوران به كودك، آموزش و پرورش نو و ادبياتی كه در اختيار قرار می‌گرفت، بررسی و تحليل شود. توجه به كودك به عنوان موجودی متفاوت با بزرگسال، با خواست‌ها و نيازهای ويژه خود از چه زمان آغاز شد؟ دانشمندان و صاحبنظران، كودك و نيازهای او را چگونه تعريف می‌كردند؟ به راستی مبدا تاريخ ادبيات كودكان ايران از چه زمانی است؟ نخستين كتاب‌هايی كه برای كودكان نوشته شده‌اند، مربوط به چه دوران‌هايی هستند؟ تاريخ ادبيات كودكان ايران تلاش كرده است با ياری گرفتن از اسناد معتبر تاريخی و دلايل علمی، به يك يك اين پرسش‌ها پاسخ دهد.

بی‌گمان نخستين كتاب‌های كودكان ناگهان پديد نيامده‌اند و در درازای تاريخ عواملی چون دگرگونی نگرش‌های تربيتی و آموزشی، تداوم گرايش به افسانه‌ها و قصه‌های عاميانه در ميان كودكان و نوجوانان، ساده شدن نثر فارسی، نفوذ ادبيات امروزی ايران، ورود دستگاه چاپ به ايران و توليد كتاب در گستره‌ای بزرگتر، بنيادگذاری مدرسه‌های جديد در ايران، رشد روان‌شناسی كودك و توجه به نيازهای او از جمله عواملی هستند كه به پديد آمدن مقوله «ادبيات اطفال» و انتشار اولين كتاب‌های كودكان كمك كرده‌اند. تاريخ ادبيات كودكان ايران، پژوهشی فراگير است، زيرا نه تنها از آغاز تاريخ شفاهی و باستان، مسير شكل‌گيری ادبيات كودكان را پی‌گرفته است، بلكه ادبيات كودكان قوم‌ها و دين‌های گوناگون ايران را از ادبيات آذری، كردی و... تا ادبيات آسوری، ارمنی، کليمی و... مورد بررسی و ارزيابی قرار داده است.

تاريخ ادبيات كودكان ايران از آغاز تا سال ۱۳۵۷، چندين جلد را در بر می‌گيرد.

• جلد نخست از روايت کودکی سرزمين ايران آغاز می‌شود، به ادبيات شفاهی كودكان و ادبيات كودكان در دوران باستان می‌پردازد.
• جلد دوم بيش از هزار سال ادبيات كودكان را از ورود اسلام به ايران تا سرآغاز دوران مشروطيت در بر می‌گيرد.
• جلد سوم و چهارم به شكل‌گيری ديدگاه‌های نو پرورشی در دوران انقلاب مشروطيت، نقد ادبيات مكتب‌خانه‌ای، بررسی نخستين كتاب‌های كودكان با درونمايه‌های آموزشی و اندرزی پرداخته است.
• جلد پنجم، ششم و هفتم  درباره شکل‌گيری ادبيات نوين کودکان در ايران، در سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۴۰، از سوی پيشگامانی همچون جبار باغچه‌بان، عباس يمينی شريف و توران ميرهادی است.
• جلدهای بعدی پا گرفتن نخستین نهادهای ادبيات کودکان و گسترش کمی و کيفی کتاب‌های کودکان را در سال های ۱۳۴۰ تا آستانه انقلاب اسلامی مورد بررسی قرار می‌دهد.